Een creatieve generalist begeleiden? Dat doe je zo!

Een creatieve generalist begeleiden? Dat doe je zo!


Creatieve generalisten of multipotentials hebben een breed interesseveld en een grote behoefte aan variatie. Dat maakt hun ‘gebruiksaanwijzing’ fundamenteel anders dan die van een specialist. Een aantal tips:

 


Zet jouw creatieve generalisten-radar aan (1)

 

Hoe herken je nu een creatieve generalist of multipotential?

 

  • Ze zijn nieuwsgierig i.v.m. veel verschillende onderwerpen.
  • Ze willlen niet kiezen voor slechts één interesse, want dan moeten ze al de rest links laten liggen.
  • Eenmaal ze door hebben hoe iets werkt, verliezen ze doorgaans hun interesse.
  • Ze hebben een grote liefde voor leren en doen dat vaak ook in een snel tempo.
  • Verandering schrikt hen niet af.

 

Zet jouw creatieve generalisten-radar aan (2)


Hoe, wanneer en met welke intensiteit een creatieve generalist of multipotential variatie het liefst inbouwt, is voor elk van hen verschillend. Het is belangrijk om hier inzicht in te hebben, omdat het veel informatie geeft over hun specifieke behoeftes. Zo zal een Jongleur baat hebben bij het vinden van structuren/systemen die hem toelaten verschillende projecten tegelijkertijd te runnen, zal een Verbinder vooral zoeken hoe hij in zijn rol kan ‘gezien’ worden, en zal een Duo Penotti gelukkig zijn als hij een manier vindt om zijn twee grote interesses een even grote plek te geven. Wil je hier graag meer over weten, dan kan je zelf even de proef op de som nemen!

 


Denk (en praat) in meervoud


Met vragen zoals “Wat doe jij nu het aller-allerliefst?” of “Wat is jouw grote passie?” zal je geen succes boeken. Je vraagt aan een creatieve generalist om te kiezen, hun grootste nachtmerrie! Natuurlijk moeten er soms prioriteiten gelegd worden. Weet dat je dan minder weerstand zal opwekken met vragen zoals: “Waar zou je de komende maanden op willen focussen?”, of “Waar gaat jouw interesse momenteel naar uit?”. Als er ruimte is voor én-én, kan deze ook goed werken: “Welke combinaties kan je maken tussen jouw verschillende interesses?”. Je erkent het feit dat ze niet samenvallen met dat ene ding, en er ook niet voor altijd aan gebonden zullen zijn, waardoor ze kunnen ontspannen.


Geloof niet alles wat je hoort


Mensen zeggen niet altijd wat er écht scheelt. Om de simpele reden dat ze dat vaak ook niet weten. Een aantal klassiekers die ik doorheen de jaren leerde doorprikken:


Ik heb geen idee van wat ik wil doen


Laat ik het even vertalen: ‘Eigenlijk weet ik wel heel goed wat ik wil doen, maar: geloof ik er niet in/maakt het me bang en hoop ik iets anders te vinden waar ik al die lastige emoties niet hoef te ervaren.’. Kan het dan nooit zijn dat iemand écht geen idee heeft? Uiteraard niet. Maar heel vaak ben ik het niet tegengekomen de afgelopen 5 jaar.



Ik heb geen tijd voor de dingen die ik leuk vind

 

Ook eentje om uit te dagen! Maak het heel concreet met jouw coachee. Overloop samen de agenda of nog beter: laat jouw coachee de komende 2/3 weken eens uitdrukkelijk noteren waar hij/zij tijd aan besteed. Wat is vaak de conclusie? De persoon in kwestie heeft last van een overdreven verantwoordelijkheidsgevoel en chronisch jazeggen. Werk daar samen aan en er kom plots weer heel wat ruimte vrij. Er zijn natuurlijk ook nog andere boosdoeners mogelijk, zoals bv. een verslaving aan social media, een probleem op vlak van energiemanagement, of nog iets anders. Boodschap is: maak het meteen concreet en leg het échte probleem bloot.

 

Ik heb geen écht talent


Een dankbare taak als coach: anderen wijzen op hun talenten! Help creatieve generalisten in te zien dat:

  • iederéén talenten heeft. Mensen staren zich vaak blind op wat ze (al dan niet) kunnen. Ga samen met jouw coachee op onderzoek naar zijn/haar persoonlijke drijfveren en leg het bredere plaatje bloot.
  • expertise niet hoeft te liggen in vakkennis, maar ook kan liggen in de rol die je opneemt (linkenlegger, bruggenbouwer,…).
  • hun kracht misschien net ligt in het breed kijken.


Ik wou dat ik één grote passie had waar ik heel mijn leven tevreden mee kan zijn



De droom, maar tegelijkertijd ook de nachtmerrie van een creatieve generalist. Laat jouw alarmbellen afgaan als een coachee binnenkomt met de vraag: “Ik wil dat jij mij helpt om die ene job te vinden die me voor de rest van mijn leven kan blijven boeien.” Help hem/haar alsjeblieft van die illusie af. Wat kan je wél doen? Verken het échte verlangen dat achter deze uitspraak schuilt. Meestal gaat dat over een verlangen naar rust in het hoofd, soms ook wat meer stabiliteit, en het meeste van al… acceptatie van zichzelf.


Herken het talent achter de overdrives


Meestal komt een coachee binnen met iets waar hij/zij last van heeft. Vaak zijn nét daar talenten te spotten! Een paar klassiekers:

 

Niets afmaken en van het ene naar het andere hoppen


Het talent dat vaak achter dit gedrag schuilt is de ‘nieuwfreak’, mensen die op hun best zijn als iets nieuws is voor hen. Dan leren ze snel en zijn ze bijzonder gemotiveerd. Van zodra er routine opduikt, verliezen ze hun interesse. Nieuwfreaks zoeken dus best naar contexten waar ze heel regelmatig nieuwe dingen voorgeschoteld krijgen, en zich kunnen omringen met mensen die instaan voor het herhalen en bestendigen van wat ze opgebouwd hebben.


Veel ideeën, maar er niets concreets mee doen


Ideeënfonteinen kunnen soms al eens verlamd geraken door de veelheid aan opties die ze zien. ‘Waar is die uitknop?!’ denken ze dan bij zichzelf (of eerlijk, soms is het de omgeving die verlangt naar zo’n knop). Zet je dit talent op productief, dan heb je iemand die als de beste linken kan leggen, geweldig creatief uit de hoek kan komen, en altijd wel een eigen draai aan dingen kan geven.


De ene opleiding na de andere afschuimen, maar niet in beweging komen


Sommige mensen krijgen ontzettend veel energie van kennis opslorpen. In onzekere tijden durven zij daarin ook wel eens te overdrijven. Het is dan één en al kennis opdoen, en weinig actie. De kracht van een kennisspons is de onverzadigbare leerhonger en de drang naar begrijpen. Boeken, docu’s, opleidingen: voor hen is dit geen last, maar een ontspanning!

 

 

Conclusie?

 

Een creatieve generalist is dus geen ‘moeilijk geval’, maar wel een veelzijdig wezen die het moet hebben van én-én denken, creatieve combinaties en a-typische loopbaanmodellen. Zij hebben geen baat bij het zich conformeren aan wat gangbaar is, en zijn capabel tot excellentie, ja, zelfs expertise, als ze ten volle zichzelf kunnen zijn. Mensen die niet te reduceren zijn tot één interesse, passie of job.

 

Wil je hier graag meer over weten? Wil je het beste halen uit mutipotentials of creatieve generalisten?

Bekijk ons opleidinsgaanbod:

Module 1: De creatieve generalist ontrafeld
Module 2: Maak het potentieel van jouw coachee zichtbaar
Module 3: Creatieve generalisten begeleiden naar een loopbaan dat bij hen past

Ik ontwikkelde een matrix waar je een overzicht kan vinden van de verschillende type creatieve generalisten en de loopbaanmodellen die bij hen passen. Je kan hem hieronder gratis downloaden!

Welke van deze 4 talenten herken jij?

Welke van deze 4 talenten herken jij?

Eén van de leuke dingen aan honderden talentgesprekken te hebben gevoerd, is dat je op de duur patronen begint te zien. 99,9% van mijn klanten zijn creatieve generalisten en dus zijn er een aantal talenten die heel vaak terugkomen. Vier jaar geleden interviewde ik Luk Dewulf (auteur van o.a. “Ik kies voor mijn talent”) over de verbanden die hij zag tussen zijn 39 talenten en het creatief generalist-zijn. Ondertussen kan ik hier mijn eigen observaties aan toevoegen. Ik zet ze graag op een rijtje voor jou.

 

Nieuwfreak

 

Kan je betrappen op de volgende uitspraken…

 

  • “Afwerken is niet mijn sterkste kant.”
  • “Deze keer heb ik écht mijn ding gevonden!”
  • “Het is zo gek, in het begin was ik zo enthousiast over mijn nieuwe job, en nu verveel ik me steendood.”

 

Kan je betrappen op dit gedrag…

 

  • Dol-enthousiast zijn over iets dat hij recent ontdekt heeft.
  • Graag reizen met als drijfveer ‘nieuwe werelden leren kennen’.
  • Dingen graag ‘anders dan anders’ doen.


Het talent dat hierachter schuilt…

Een nieuwfreak is op zijn best als hij zich kan storten op iets dat nieuw is voor hem. Dan is hij enthousiast en leert hij uiterst snel. Is het nieuwe ervan af, dan daalt zijn energie drastisch en is het tijd voor iets anders. Dit type is heel gevoelig aan routine.

 

Ideeënfontein

 

Kan je betrappen op de volgende uitspraken…

 

  • “Ik wou dat ik een uit-knop had voor mijn brein” of “Ik word moe van mijn ideeën.”
  • “Brainstormen? Wacht, ik doe mee!”
  • “Ik ben allergisch aan moeten.”

 

Kan je betrappen op dit gedrag…

 

  • Kan heel enthousiast zijn over iets en neemt anderen hier graag in mee.
  • Barst van de tips en associaties.
  • Eén idee leidt bijna altijd tot een andere.

Het talent dat hierachter schuilt…


De ideeënfontein zit altijd vol ideeën en legt makkelijk linken. Hij bedenkt en doet graag dingen op zijn manier.

 

Kennisspons

 

Kan je betrappen op de volgende uitspraken…

 

  • “Om met iets aan de slag te kunnen moet ik het kunnen begrijpen.”
  • “Ik zou wel mijn hele leven lang opleidingen kunnen volgen.”

 

Kan je betrappen op dit gedrag…

 

  • Boeken lezen of naar docu’s kijken ter ontspanning.
  • Stelde als kind (en misschien nu nog!) veel waarom-vragen.
  • Met een hongerige blik naar andermans boekenkast kijken.
  • Bibliotheken en boekenwinkels beschouwen als snoepwinkels.

 

Het talent dat hierachter schuilt…

 

Een kennisspons is heel weetgierig. Zijn drijfveer is dingen begrijpen en als hij dit bereikt, zijn zijn batterijen opgeladen. Niet zelden verrast hij anderen met zijn kennis. Ben je een creatieve generalist, dan kan deze kennis zeer uiteenlopend zijn!

 

Ontrafelaar

 

Kan je betrappen op de volgende uitspraken…

 

  • “Hoe kan ik dat simpeler/efficiënter maken?”
  • “Wat is de logica hierachter?”

 

Kan je betrappen op dit gedrag…

 

  • Maakt complexe dingen graag eenvoudig.
  • Stelt véél vragen.
  • Kan goed ontwarren, hoofd- en bijzaak onderscheiden van elkaar.

 

Het talent dat hierachter schuilt…

 

De ontrafelaar houdt van heel moeilijke en ingewikkelde dingen. Hij ziet makkelijk de logica achter iets en kan dus ook snel zien waar de klepel hangt. Van chaos naar orde gaan is voor dit type een waar plezier.

 

Herkenbaar???

 

Het is niet omdat je een creatieve generalist bent dat je elk van deze talenten bij jezelf moet herkennen. Ook de manier waarop ze tot uiting komen, kan heel hard verschillen. Dat is omdat je, naast deze talenten, ook nog vele andere hebt en ze elkaar beïnvloeden.

 

Wil je hier graag meer over weten?

Word lid van de online community die vanaf 1 januari 2020 van start gaat en krijg toegang tot de online assessment tool van ‘MyTalentBuilder‘. Breng zo jouw unieke talentenprofiel in kaart en bouw verder op deze inzichten in de community voor creatieve generalisten! Lees er hier alles over.

 

Geen niche, toch succesvol

Geen niche, toch succesvol

Veelzijdigheid is vaak moeilijk te behappen, laat staan in één (of zelfs twee) zinnen te gieten. Dus menig creatieve generalist of multipotential staat voor een serieuze uitdaging wanneer geconfronteerd met de vraag: “En, wat doe jij?”

Een rode draad vinden die als verbindende factor dient tussen jouw verschillende activiteiten, kan hier heel behulpzaam zijn. En tot mijn verbazing was dat ook zo voor Esther Perel, de Belgische psychotherapeute met een bloeiende praktijk in New York en bekend van het boek ‘Erotische intelligentie’. Mocht je haar nog niet kennen: een razend interessante dame, en boeiende verteller ook, zoek haar Ted Talks er maar eens op na.

Nu volg ik Esther’s werk al een aantal jaar, maar het was pas toen ik dit las in haar nieuwsbrief dat mijn euro viel:

“Over the past week I’ve been experimenting with explanations of how my different projects fit together. My work touches so many seemingly disparate spaces: personal connections, corporate counseling, debates around masculinity, desire, conflict, and so much more. I wasn’t sure I’d be able to sum it up in less than three thousand words, let alone three hundred.”

Ik weet wat je denkt, want mijn reactie was dezelfde: “Esther dear, I feel your pain :-)!”. Het werd nog interessanter, wanneer ze vertelde over hoe ze de kwestie een draai gaf:

“Then one of my colleagues asked me how I explain the connections to myself. I realized it is simple: I work on the Art of Relationships.”

Via deze kapstok, ‘the Art of Relationships’, weeft ze een verhaal rond de verschillende dingen die ze doet. Waardoor weer helderheid in de complexiteit ontstaat. Esther combineert verschillende topics, doelgroepen en activiteiten en toch wordt ze geroemd als expert (terecht trouwens). Zo zie je maar dat het perfect mogelijk is.

Het verklapt ook meteen welk loopbaanmodel Esther hanteert, ik noem het ‘de verzamelaars-methode’ (voor wie Emilie Wapnick’s werk kent: zij heeft het over ‘the overarching theme’). De definitie luidt als volgt:

‘De verzamelaar gebruikt een overkoepelend thema of doelgroep maar doet binnen dit domein veel verschillende dingen. Het overkoepelende kan hem ook in de rol of identiteit zitten, bv. een coördinator, een artiest, enz.

Dat zo’n overkoepelend thema soms verschillende gedaantes kan aannemen, bewijst ook onze pychotherapeute. In een ander artikel las ik nl. dit:

“Since I was 19, I’ve been creating conversations. I create thought-provoking, challenging conversations about the unspoken.” Gesprekken stimuleren over het onzichtbare, of het onuitgesprokene, ook niet mis als rode draad!

Voor je denkt “Help, ik heb zo geen overkoepelend ding?!”: het is slechts één mogelijkheid om jouw professionele leven vorm te geven. Of dit al dan niet bij jou past heeft o.a. te maken met in welk type creatieve generalist je je herkent. Wie geabonneerd is op mijn nieuwsbrief las daar al het volgende over.

Laten we, voor de sport, Esther even onder de loep nemen. Welk type (of combinatie van types) denken jullie dat ze is?

Wat me opvalt is dat ze graag én in de diepte duikt, én van breedte houdt. Haar activiteiten en doelgroepen zijn divers, maar toch weet ze ze te verbinden met één rode draad (deze rode draad is wel zo breed, dat ze daarbinnen verschillende deeldomeinen kan exploreren en daar weer expertise in kan opbouwen). Dit doet me onmiddellijk denken aan de ‘undercover generalist’. Leuk weetje: ze zou ook nog als actrice gewerkt hebben en een kledingwinkel in Antwerpen gerund hebben!

Ik vermoed ook een ‘verbinder’ in Esther. Als Vlaamse met Joodse (en Poolse) roots, spreekt ze 9 talen heeft ze lang gewerkt met cultuurgemengde koppels en gezinnen. Haar impact is zo sterk omdat ze verder kijkt dan enkel het ‘therapeutische’. In haar werk verbindt ze psychologie, geschiedenis, sociologie en filosofie. Esther is ook niet vies van paradoxen trouwens. Een bruggenbouwer, in alle betekenissen van het woord.

Het blijft natuurlijk gevaarlijk om iemand te analyseren zonder de persoon zelf erbij te betrekken, het liefst van al zou ik hierover het gesprek met haar aangaan ;-).

Gebruik jij ook een rode draad of overkoepeld thema? Hoe voelt dat voor jou? Deel het in de comments hieronder!

Jezelf uitvinden en blijven heruitvinden

Jezelf uitvinden en blijven heruitvinden

Foto: Véronique Schaillée

Interview en tekst: Sofie Van Volsem

 

Mike, maritiem verhalenverteller

 

Het ruime sop lonkt alweer voor Mike maar ik heb het geluk hem vandaag thuis te treffen. Mike heeft een niet alledaagse job waar ik heel benieuwd naar ben!  Met een Italiaanse koffie en de restanten van een overheerlijke verjaardagstaart tussen ons in, steekt hij van wal.

 

Start before you’re ready

 

Mike groeit op in Oostende en is van kindsbeen af gefascineerd door de beweging van schepen en het opspattende water. Bij bootshows en watersportevenementen gaat hij al vroeg op pad met de camera. Na zijn studie fotografie laat hij maar meteen visitekaartjes drukken als  ‘maritiem fotograaf’.  “Start before you’re ready” in de praktijk!

Vaak is er maar net genoeg tijd om foto’s te schieten, te ontwikkelen en ze diezelfde dag nog aan de man te brengen. Daarnaast maakt hij ook huwelijksreportages en fotografeert hij vastgoed om zijn techniek verder te perfectioneren en centjes in het laatje te brengen.

Bij de luchtmacht, waar Mike op dat moment legerdienst doet, ligt een jaarboek over schepen. Dat boek doet hem helemaal wegdromen want zo prachtig uitgegeven! Hij stuurt die uitgever een onstuimige brief. Het is alsof die brief in een fles ging want later komt hier nog een mooi staartje aan.

Als de Oostende-Dover ferrylijn opstart en de prestigieuze Prins Filip gebouwd wordt, neemt deze maritiem fotograaf zijn mooiste foto, uitvergroot onder de arm, en contacteert de marketing agent. Zijn branie rendeert meteen want vanaf dat moment neemt Mike al het fotowerk voor de lancering van de Prins Filip voor zijn rekening.  Maritiem fotograaf, ten voeten uit!

In de jaren die volgen werkt Mike voor ongeveer elke grote en kleine rederij en fotografeert dat het een lieve lust is. Omdat hij graag anderen meevoert in zijn enthousiasme voor de zee en zijn foto’s graag van wat achtergrond en uitleg voorziet, begint hij nu ook te schrijven over de beroepsvaart en de watersport.

 

(Woord)kunstenaar aan boord

 

Een eerder toevallige ontmoeting met iemand die zijn schrijf- en fotowerk kan appreciëren, levert hem werk op bij een aantal reisagenten en gerenommeerde tijdschriften als Travel Expres. Voor dat laatste maakt hij zelfs gedurende 15 jaar vakartikels en reportages.

Wat mij opvalt is dat Mike, van het begin af, vastberaden aan de weg timmert. Zonder dat hij specialist was, gaf hij er zich al voor uit. Telkens weer gaat hij op pad met zijn camera. Heeft hij ooit getwijfeld aan zijn onderneming, vraag ik me af ?

Er zijn zeker moeilijke momenten geweest wanneer leeftijdsgenoten vaste jobs krijgen en huizen bouwen, maar Mike gooit blijkbaar telkens weer het anker uit en zijn twijfels overboord. Het schip is werkelijk zijn biotoop, daar leeft hij op.

De brief die hij tijdens zijn legerdienst stuurt naar de uitgever van dat jaarboek, levert hem een klant op die hem professioneel het Noorderlicht achterna jaagt en hem zelfs op een dag vraagt om hoofdredacteur van zijn magazine te worden! Plots werkt Mike niet meer alleen maar heeft nu een team van lay-outers, redacteurs en grafici naast zich. Als de magazines van de drukker komen en hij ze openklapt om aan te ruiken, vindt hij alleen de zee lekkerder geuren.

 

Dansen op zee

 

Op mijn vraag of het toeval een grote rol heeft gespeeld, antwoordt Mike dat hij vooral veel geluk heeft gehad. Zonder zijn diepe liefde voor de zee en de scheepvaart had hij echter nooit de kansen gegrepen die zich voordeden. Reisreportages maken die de emotie van het reizen op zee vatten, doen zijn hart sneller kloppen. Ik zie hem als een maritiem verhalenverteller, altijd klaar om de schoonheid van het leven aan boord te vangen in een beeld of een tekst.

Enthousiast en nieuwsgierig bouwt Mike een breed netwerk uit van contacten in de gehele maritieme wereld. Zonder dat er veel op papier hoeft te komen, weten opdrachtgevers hem te vinden. Hij gaat mee als reportagemaker aan boord van de mooiste en indrukwekkendste cruiseschepen en installeert zich in zijn kajuit of gaat op het dek zitten om iemand te interviewen, te schrijven of te fotograferen.

Liefst van al is hij samen met andere mensen op een schip. Zonder schroom zet hij een danspasje aan boord en spreekt hij mensen aan, dingen die hem aan de wal iets moeilijker afgaan. Het is alsof hij, daar op dat schip, een betere versie van zijn veelzijdige zelf wordt.

Als ik hem vraag of hij ook collega’s heeft, zie ik maar heel even twijfel.  Ze zijn er wel, maar weinigen combineren het fotograferen met het schrijven en net dàt blijkt in de maritieme wereld zijn grote meerwaarde. Als een echte creatieve generalist wil hij ook telkens weer nieuwe dingen leren en doen.  Nee, in Europa is momenteel niemand te vinden die doet wat hij doet!

 

Schaven en schrappen, maar vooral vernieuwen

 

Het ambacht van foto’s maken is een beetje op zijn retour, je hoeft geen sluitertijden meer in te kunnen stellen of het licht te regelen, dat gaat sinds de digitale fotografie allemaal automatisch. Door de opkomst van de smartphone is het vak ook toegankelijker geworden voor iedereen.  Dat maakt dat het niet voor de hand ligt om je te blijven onderscheiden als fotograaf.  Daarom leert Mike nu fotograferen met drones en onlangs blikte hij ook zijn eerste videoreportage in. Deze kan je binnenkort zelfs op de televisie bewonderen.

Met tekst kan je ook feiten en gevoelens overbrengen op andere mensen. Een goede zin bouwen of een mooie reportage schrijven, dat gaat niet zomaar met een druk op de knop, dat is schaven en schrappen tot de tekst goed zit. Het schrijven blijft in die zin wel een ambacht filosoferen we, je hebt er buiten papier en pen, weinig techniek voor nodig.

Sinds kort wordt Mike gevraagd om lezingen en workshops fotografie aan boord te geven, en broedt hij zelfs op zijn eerste boek om in eigen beheer uit te geven! Mike heeft zich in de loop der jaren ontpopt van maritiem fotograaf tot een uniek allround maritiem verhalenverteller, dit door telkens nieuwe uitdagingen aan te gaan binnen zijn geliefde thema, de zee.

De taart is intussen tot de laatste kruimel opgegeten, ik bedank Mike voor zijn verhaal en wens hem nog een hele goede en interessante vaart verder!

 

Mike Louagie: http://louagie.be/

 

 

Jouw job zélf uitvinden, klinkt dat als muziek in jouw oren?

Focus of veelheid? Een paradox ontrafeld

Focus of veelheid? Een paradox ontrafeld

“Focus op één ding”
“Kies gewoon iets”
“Begin iets en maak het af”

Focus is dé voorwaarde voor succes. Veelheid is wat afleidt van de focus, waardoor je “van alles een beetje kan, maar niets écht goed”. In deze overtuiging staan beide aspecten lijnrecht tegenover elkaar en lijkt het wel alsof er een verliezer moet zijn. Kunnen we er ook anders naar kijken? Kunnen we ‘veelheid’ terug een volwaardige plek geven naast het (momenteel) overgewaardeerde ‘focus’?

Bij paradoxen schuilt het gevaar dat we het gevoel krijgen dat we moeten kiezen. Hoe kunnen we omgaan met dat spanningsveld? Hoe kunnen we het of-of denken overstijgen?

Ik vond soelaas in de boeken van Ivo Brughmans: ‘De kunst van het paradoxale leven’ en ‘Paradoxaal leiderschap’. Daarin wordt een kader geboden om beide polen van een paradox als gelijkwaardig te zien, en om ons vermogen tot én-én denken aan te scherpen. Er zijn verschillende manieren om met een paradox om te gaan, en die vertaalde Ivo in het polariteitenwiel. Zo is het wiel dan ook bedoeld: als een weergave van mogelijkheden tussen dewelke je kan ‘navigeren’, en niet als vaststaande fases die je één voor één moet doorlopen.

 

 

Wat gebeurt er als we de paradox ‘Focus-Veelheid’ naast dat wiel leggen? Ik nam de proef op de som.

 

  1. Eenkennige verbinding. Hier wordt enkel ruimte gegeven aan één pool. Bv. het hebben van focus wordt verheerlijkt en veelheid wordt onderdrukt. Je dwingt jezelf in het keurslijf van de specialist en drukt jouw verlangen naar afwisseling weg. Of net het omgekeerde: je fladdert constant van het ene naar het andere, zonder ooit iets ‘vast te pakken’. Zo’n eenzijdige verbinding vraagt veel energie en heeft niet zelden als effect dat de weggedrukte pool vroeg of laat in volle kracht terugslaat.
  2. Uitlaatklep. De pool ‘focus’ heeft de dominante rol, maar ‘veelheid’ krijgt af en toe een (gecontroleerde) uitlaatklep. Je legt jezelf bv. helemaal toe op één thema of vaardigheid, maar tijdens vakanties laat je jezelf toe om te vlinderen. Je mag dan verschillende boeken tegelijkertijd lezen, workshops allerhande volgen, enz.
  3. Silo’s. Op je werk gedraag je je als specialist, maar in jouw privéleven laat je jezelf toe jouw nieuwsgierigheid te volgen, waar die ook heen gaat. Het zijn twee gescheiden werelden, alsof je twee verschillende personen bent naargelang de context.
  4. Situationeel. Je schakelt tussen de twee polen naargelang de situatie. Bv. je hebt een eigen zaak en probeert aan te voelen wanneer focus vereist is en wanneer je net moet gaan verbreden. Het floreren van jouw zaak is hier het uitgangspunt, je zet de polen heel bewust in.
  5. Balans. Je legt jezelf een maximum aantal hobby’s op. Je vindt het best ok dat je je niet wil beperken tot één ding, maar je laat jezelf ook niet helemaal gaan. Per jaar laat je je jezelf toe om twee hobby’s op te nemen en die ook vol te houden tot het volgende jaar, ongeacht hoe je je daarbij voelt. Je voelt je bij deze oplossing niet zielsgelukkig, maar het lijkt je een redelijk compromis.
  6. Combinatie. Gedurende een bepaalde periode gedraag je je als specialist, maar na een tijdje schakel je over naar een ander domein, waar je je weer helemaal gaat ingraven. Je hebt dus wel degelijk focus, maar op de lange termijn bouw je een veelheid aan expertises op. Of je bouwt een zaak op rond een overkoepelend thema, bv. je noemt jezelf een ‘storyteller’. Daaronder kan jij een veelheid aan activiteiten parkeren, zoals artikels schrijven, documentaires maken, en waarom niet mensen coachen aan de hand van hun levensverhaal?
  7. Synthese. Generalisme is jouw ‘merk’, het is jouw specialiteit. Jouw focus ligt hem net in de veelheid, beide polen komen samen en vormen een ‘creatieve synthese’. Bv. jouw job bestaat er uit om heel veel domeinen te verkennen en hier linken tussen te leggen. Of je bent aangeworven op een project om net de verbinder te zijn tussen verschillende expertises.

 

Het is natuurlijk verleidelijk om de fase van de creatieve synthese als ideaal te zien, maar ook dat zou weer een valkuil zijn. Waar ligt de ideale balans tussen focus en veelheid voor jou? Wat vragen de huidige omstandigheden? Als seriële specialist heb je wellicht weinig boodschap aan de creatieve synthese, of misschien zit je nu éénmaal in een situatie waarbij tijdelijke focus van jou vereist is. Maar het hoeft geen gegeven te zijn waar je in vast zit. Leren spelen met je paradoxen maakt dat je meer opties hebt en dat je, op momenten dat je het nogal zwart-wit ziet, jouw vermogen tot én-én denken zal aanboren. Het polariteitenwiel is hierbij een handig hulpmiddel.

Een vraag aan jou nu: hoe schakel jij tussen de polen ‘focus’ en ‘veelheid’? Welke vormen uit het polariteitenwiel verkende je al en hoe kreeg dat concreet vorm? Benieuwd naar jullie ervaringen!

 

 

Begin 2018 geven Ivo Brughmans en ikzelf een training in het “Paradoxaal coachen”. Gericht op alle professionals die in hun begeleidingswerk paradoxen wensen in te zetten als een kracht.

Pin It on Pinterest