Keuzestress verminderen

Keuzestress verminderen

Keuzestress, het doet onze hersenpan vaak overuren draaien. Bij de zoektocht naar een nieuwe job, maar bv. ook als starter en ondernemer, wanneer je moet kiezen tussen de verschillende mogelijkheden en opportuniteiten die je ziet. Ook in je privéleven kan je het gevoel hebben uren tekort te komen om al je interesses aandacht te geven, en zo keuzestress ervaren.

Maar wat is het precies, hoe ontstaat het en vooral: hoe kan je ermee omgaan?

 

Wat is keuzestress?

 

Het gaat over een vorm van stress die je voelt wanneer je overspoeld wordt met informatie die je moet overwegen om tot een beslissing te komen. Niet alleen de complexiteit van de keuze zorgt voor problemen. Ook het ruim assortiment aan opties die in onze samenleving voorhanden zijn, zijn een belangrijke oorzaak van keuzestress.

Anders gezegd: als je weinig mogelijkheden hebt, is er weinig dat je moet overwegen. Maar als er veel opties zijn, moet je ook al die informatie verwerken om tot een keuze te komen. Een goede beslissing maken wordt dan ingewikkelder en dat zorgt voor heel wat stress.

 

Fear of better options

 

Patrick McGinnis, de Amerikaanse schrijver en econoom die eerder al ‘fomo’ introduceerde, spreekt van ‘fobo’ of ‘fear of better options’. De nieuwe keuzestress dus, of het dwangmatig zoeken naar de beste optie. Fobo-lijders zijn volgens McGinnis bang om los te laten en te moeten rouwen om de weg die ze niet gekozen hebben.

 

Keuzestress: oorzaken

 

Oorzaken voor keuzestress liggen voor een deel buiten ons, maar hebben ook te maken met ons als persoon.

Keuzestress komt voor een groot deel van de vele mogelijkheden en keuzes die we in onze maatschappij voorgeschoteld krijgen. Denk maar aan de talloze smartphone-modellen die in de winkel liggen, tientallen soorten chocolade van bijna evenveel merken in de winkelrekken, honderden series en films op Netflix, onderwijsinstellingen die  meer een meer studiekeuzes aanbieden, oneindig veel hobby’s om uit te kiezen, …

Maar ook factoren binnen jezelf kunnen keuzestress triggeren:

  • je hebt last van controledrang en je bent bang om verkeerde keuzes te maken;
  • je hebt de neiging om te overanalyseren (‘ik moet er gewoon nog harder over nadenken’);
  • je hebt geen zicht op de eigen behoefte;
  • je ervaart sociale druk en FOMO (fear of missing out);
  • er is sprake van een gebrek aan zelfkennis: je kent je drijfveren niet, je hebt geen (of onvoldoende) zicht op je talenten en waarden;
  • bv. bij keuzes in studies en werk: je ziet veel mogelijkheden omwille van je brede belangstelling en/of je kan veel dingen goed. (m.a.w., je hebt meer keuze-opties!).

 

Hoe herken je keuzestress? (symptomen)

 

Hoe herken je keuzestress bij jezelf of iemand anders? Het is belangrijk aandacht te hebben voor de volgende symptomen:

  • een gebrek aan zelfvertrouwen: je bent onzeker over jezelf of je talenten en je komt daarom niet toe aan het nemen van beslissingen;
  • een gebrek aan zelfkennis over wat je talenten zijn, wat je drijfveren zijn, welke behoeften je hebt, …;
  • absolute zekerheid willen over je keuze;
  • vast zitten in piekergedachten;
  • bang zijn om fouten te maken.

 

keuzestress

 

Tips bij keuzestress

 

Bedenk: ‘alles gaat voorbij’

In ‘Leven in het nu’ introduceert Tom Hannes ons in drie basisbeginselen uit de Boeddhisme: alles is vergankelijk, alles is afhankelijk van elkaar en alles is onvolmaakt (en dus onbevredigend). Alle drie deze principes kunnen ons helpen bij keuzestress want ze confronteren ons met het feit dat ‘de perfecte keuze’ niet bestaat.
(Interview met Tom Hannes)

 

Minder introspectie, meer experimenteren

Wanneer we het even niet meer weten, of gevangen zitten in keuzestress, hebben we de neiging om er gewoon nog méér over na te denken. Auteur Herminia Ibarra vindt dat geen goede strategie. Haar advies? Experimenteer, probeer wat dingen uit, ga vooral dingen ervaren. Zo beschik je over waardevolle informatie die je zal helpen om keuzes te maken. Een veelzeggende uitspraak van Ibarra is: “Solitary introspection, when not coupled with active experimentation, is dangerous”.

 

De passieve houding

Hoogleraar Harry Kunneman pleit eerder voor een passieve, receptieve houding om keuzestress te verminderen. I.p.v. het ‘ik’ centraal te stellen, stel je jezelf de vraag: ‘Wat wil door mij gehoord worden?’ of ‘Wat raakt mij?’.
(Hoorcollege ‘Wat kiest mij?’ – Harry Kunneman)

 

Denken over de dood

Auteur Roman Kznaric heeft in zijn boek ‘Carpe Diem’ een originele tip om keuzestress te verminderen: de ‘daily deathpause’. Het idee is heel simpel: je krijgt je prioriteiten scherp door meer over je dood te denken. Je beeld je in dat je dood bent en dat je in het hiernamaals naar een etentje gaat. Daar in de ruimte zitten alle andere ikken die je had kunnen zijn, mocht je andere keuzes gemaakt hebben. Dit zijn jouw ‘alternatieve zelven’. Vraag je vervolgens af of daar ikken tussen zitten waar je graag mee zou ruilen. Wat zegt dit over de keuzes die je dient te maken?

 

De ‘shit sandwich’

Ook succesauteur Elizabeth Gilbert heeft een tip bij keuzestress: de ‘shit sandwich’. De gedachte gaat als volgt: elke keuze komt met een prijs. De vraag is: welke prijs ben je bereid te betalen? Wat zijn de lastigheden die je erbij wil nemen? Of: wat is de shit sandwich die je bereid bent op te eten?

 

Artikels met interessante invalshoeken over keuzestress

 

  • In dit artikel van Forge, ‘A guide to overcoming FOBO, the fear of Better Options‘, vond ik deze tip heel helpend: ga door potentiële worst-case scenario’s, maar blijf niet steken bij ‘wat als het slecht afloopt?’. Vraag je af: ‘welke beslissing zal ik op dat moment maken?’. We vergeten te vaak dat een beslissing zelden finaal is. Er dienen zich altijd kansen aan om nieuwe keuzes te maken.
  • Wat te doen bij keuzestress?: een artikel van eos. 

 

 Keuzestress: interessante video’s

 

In deze TedTalk staat psycholoog Barry Schwartz stil bij de keuzevrijheid die we zo belangrijk vinden. Maar het te veel aan keuzes in onze maatschappij zorgt net voor (keuze)stress en minder vrijheid. Zijn tips?

  • beperk je keuzemogelijkheden;
  • verminder je verwachtingen;
  • stel prioriteiten;
  • laat nog meer ruimte voor toeval en ‘go with the flow’.

Filosoof Ruth Chang stelt dat moeilijke keuzes moellijk zijn omdat er geen ‘beste optie’ is, en niet omdat er iets mis is met ons of omdat we onwetend zijn. Ze ziet moeilijke keuzes als een kans om na te denken over je waarden, over waar je je achter kan scharen.  

 

Boeken voor wie moeilijk kan kiezen

 

Vond je de tips hierboven inspirerend? Via deze boeken kan je de vermelde auteurs beter leren kennen. Hoewel dit geen boeken zijn die expliciet over keuzestress gaan, hebben ze er wel onrechtstreeks een impact op.

 

Keuzestress_Herminia Ibarra
Keuzestress_Elizabeth Gilbert
Keuzestress
Keuzestress_Tom Hannes

 

Extra tips bij keuzestress

 

Kiezen kan een hele lijdensweg zijn als je gaat overanalyseren en piekeren. Deze tips helpen je om keuzestress om te buigen en het gepieker los te laten.
Download ze hier:

 

 

10 leestips voor multipotentials en creatieve generalisten

10 leestips voor multipotentials en creatieve generalisten

Ben jij een creatieve generalist, multipotential, polymath, slashie, een renaissance man/women, kortom: iemand die niet in één hokje te plaatsen is? Check deze leestips!

 

 

Refuse to choose – Barbara Sher

Het boek waar het voor velen begon: de frank die gevallen is, het ‘aha’ moment. Ook al noemt Barbara Sher creatieve generalisten ‘scanners’, dit boek voelt als thuiskomen. B. Sher geeft o.a. inzichten over waarom we dingen snel beu zijn, en zo gevoelig zijn aan routine.

refuse-to-choose

 

The renaissance soul – Margaret Lobenstine

Ook hier een werk van een Amerikaanse coach (ondertussen wel overleden jammer genoeg), helemaal gewijd aan multipotentials. Kan jij niet kiezen? Heb je niet één passie, maar een hele waslijst aan interesses? Dit boek geeft een aantal goede tips.

the-renaissance-soul

 

Job(s)hopper – Laura Van Bouchout

Inspiratie van eigen bodem! Zegt het ‘eerst doen, dan denken’ principe jou wel iets? Dan kan dit boek jou misschien wel het ultieme duwtje in de goede richting geven. Jobhopper zijn krijgt plots een heel andere lading.

jobshopper

 

And what do you do? – Barrie Hopson & Katie Ledger

Een boek over mensen met een ‘portfolio carrière’, tegenwoordig ook wel ‘slashies’ genoemd. Simpel gezegd: mensen die verschillende jobs combineren. Een mogelijk loopbaanmodel voor creatieve generalisten of multipotentials.

and-what-do-you-do

 

 

The neo-generalist

De neo-generalist is én specialist én generalist en maakt zich zo los van het klassieke hokjesdenken. Zie het eerder als een continuüm waarop je kan bewegen in functie van de context of fase waarin je je bevindt. Dat is de invalshoek van dit boek.

the-neo-generalist

 

Paradoxaal coachen, hoe je tegenstellingen tot kracht maakt in leven, werk en team – Ivo Brughmans & Silvia Derom

Heb je jezelf ook al beschreven als ‘vat vol tegenstellingen’? Wil je weten hoe beter om te gaan met dilemma’s en ‘of-of’ denken? Wil je vlot kunnen schakelen tussen al die verschillende kanten in jezelf? Dan is dit boek spek naar jouw bek!

 

How to be everything – Emilie Wapnick

Emilie Wapnick interviewde meer dan 100 tevreden ‘multipotentialites’, met de volgende vraag als focus: hoe pakten zij het aan? Wat werkt voor hen, wat niet? Uit de antwoorden kon ze een aantal lijnen trekken en die ontdek je in dit boek. Ondertussen vertaald naar het Nederlands: ‘Hoe word je alles?’

 

 

Micromastery – Robert Twigger

Waarom is het dat wanneer er ‘micro’ voor een woord staat, het plots allemaal veel aantrekkelijker (haalbaarder!) lijkt? Zo ook met ‘micromastery’. “A micromastery is a small, discrete, repeatable skill that allows you to glimpse the greater possibilities of mastery available to you,” aldus Robert Twigger. Een pleidooi om jezelf toe te laten – veelvuldig – geïnteresseerd te zijn. Mét zelfs een aantal suggesties, van jongleren tot Japans leren lezen in 3 uur. Voor de leermachines onder jullie!

 

The Polymath – Waqas Ahmed

Interessante stelling van de auteur: we worden allemaal geboren als creatieve generalist of multipotential. Het is onze omgeving en context die ons dwingt om te specialiseren. Hoe kunnen we terug dichter gaan staan bij onze ‘ware aard’?
Ook heel interessant voor wie het thema in een historisch perspectief wil ontdekken.

 

 

Waarom generalisten verder komen – David Epstein

Hoezoe, specialisten of experts zijn succesvoller? David Epstein legt in dit boek uit waarom vaak juist het tegenovergestelde waar is: generalisten zijn misschien vaak laatbloeiers, maar komen -op langere termijn- doorgaans verder dan hun specialistische collega’s. Als je je nog afvraagt ‘Waar liggen mijn talenten als creatieve generalist?’, dan moet je zeker eens in dit boek duiken!

Koffies gaan drinken is het nieuwe solliciteren

Koffies gaan drinken is het nieuwe solliciteren

Je bent op zoek naar een job. Uren, dagen, weken besteden aan het uitpluizen van vacaturesites lijkt dan „the way to go”, toch? Niet dat je daar naar uitkijkt, want hoe moet je in godsnaam weten of een job geschikt is voor jou op basis van pakweg 300 woorden? Als je al begrijpt wat er staat. Want bedoelen ze nu precies met ‘teamplayer’ en ‘hands-on mentaliteit’? En wacht, wat met al die andere geweldige jobs die de vacaturedatabank niet eens halen?

(meer…)

Pin It on Pinterest